05 Maht pargokoskâvuotâ nohá tâi lopâttuvvoo?

Keččâlemääigi siste kuábáš peri puáhtá purgiđ pargosopâmuš luovâscelkkimäigittáá. Ton maŋa sehe pargee já pargoadeleijee kolgâv čuávvuđ luovâscelkkimääigi. Jis sopâmuš lii meriáigásâš, tom ij pyevti celkkiđ luovâs oovtpiälálávt.

Keččâlemäigi puáhtá leđe enâmustáá ihepeeli tâi vuálá ive pištee meriáigásii pargokoskâvuođâst enâmustáá peeli pargokoskâvuođâ pištemist. Pargoiähtusopâmušâst puáhtá leđe soppum meiddei uánihub keččâlemääigist.

Pargee ij taarbâš suujâ celkkiđ jieijâs luovâs, mutâ pargoadeleijest ferttee leđe vuáđustâs. Luovâscelkkim suijân puáhtá leđe:

• pargee tovâttem suijâ, tegu jotkuuvâš maŋanem pargoost tâi pargo porgâm hyeneeht. Ovdil luovâscelkkim pargoadeleijee kalga válduášálávt adeliđ pargei váruttâs já máhđulâšvuođâ tivvoođ tavijdis.
• pyevtitteijee tâi ekonomâlâš suijâ. Talle ovdâmerkkân irâttâs kannatteijeevuotâ lii huánánâm, ko ovdâmerkkân pyevtittâsâid tâi palvâlusâid iä uásti já irâttâs ruttâtile lii hyeni já kalgeh turvâstiđ luovâscelkkimáid.

Mušte, ete tust lii vuoigâdvuotâ väldiđ mield toorjâulmuu, jis pargoadeleijee haalijd adeliđ tunjin váruttâs tâi luovâscelkkimalmottâs. Toorjâolmooš puáhtá leđe veikâ pargosuojâlemaitârdeijee. Pargoh iä nuuvâ tállân luovâscelkkim tâi jieijâs luovâscelkkim maŋa, peic kuábbáá-uv tábáhtusâst puátá vistig luovâscelkkimäigi, mon ääigi pargoh juátkojeh táválii vyevi mield.

Jis tun páásáh pargottemmin, te almottât tállân pargo-occen jieijâd päikkikieldâ pargolâšvuotâpalvâlussáid (tyomarkkinatori.fi). Tun puávtáh finniđ pargottesvuotâtorjuu tuš ääigist, kuás tun lah pargo-occen jieijâd päikkikieldâ pargolâšvuotâpalvâlusâin.

Jis tun ciälháh jieijâd luovâs olmâ sujâttáá já páásáh pargottemmin, jieh uážu pargottesvuođâruuđâ tállân, peic kaareens.