02 Maŋgâ paargon lahtojeijee ääši vuáđuduvá sopâmân
Maaŋgah pargoeellim njuolgâdusah láá soppum jo muuneeld ovdâmerkkân laavâst tâi pargoiähtusopâmušâst. Pargoadeleijee kalga čuávvuđ taid. Jis ääšist lii epičielgâsvuotâ, koijâd pargoadeleijest, luáttámušulmust tâi áámmátlittoost, lii-uv tuu pargosaje kenigâs čuávvuđ mottoom syergi sopâmuš já maht äšši mana ton mield. Suulân 80 % pargein kuleh mottoom pargoiähtusopâmuš vuálá.
Laahâ (laki) addel táválávt vyelemuu tääsi, mon puoh pargoadeleijeeh kalgeh čuávvuđ.
Pargoiähtusopâmuš (työehtosopimus) kuáská tiätu syergi pargoadeleijeid. Tobbeen puátih ovdâmerkkân ucemuspälkki já maŋgâ ääšist láá pargee keččâmkuávlust sooppâm pyerebeht ko laavâst (kei sijđo 17). Pargoiähtusopâmuš lii áámmátlito já pargoadeleijeelito ráđádâllâmpuáđus.
Pargosopâmuš (työsopimus) lii tuu já pargoadeleijee koskâsâš sopâmuš tast, moin iävtuiguin já maht tun poorgah, mutâ tom vyelemuuh iävtuh miärášuveh laavâ já pargoiähtusopâmušâi mield. Puávtáh ain sooppâđ pyerebeht ko maid laahâ já pargoiähtusopâmuš miäruštâllâv, mutâ hyenebeht ij pyevti sooppâđ.
Luáttámušolmooš tiätá já tobdá pargoiähtusopâmuš miärádâsâid já máttá išediđ tuu máhđulijn čuolmâtiilijn. Lito jesânin puávtáh ain koijâdiđ ravvuu luáttámušulmust.